USG tarczycy we Wrocławiu

USG tarczycy to nieinwazyjne badanie obrazowe gruczołu tarczowego falami ultradźwiękowymi, bez promieniowania jonizującego. Ultrasonografia tarczycy ocenia oba płaty oraz cieśń, czyli środkową część łączącą płaty, mierzy objętość gruczołu i uwidacznia guzki oraz zmiany ogniskowe.

Badanie obrazuje strukturę i echogeniczność miąższu, czyli jego jasność w obrazie ultrasonograficznym. W opcji Doppler ocenia dodatkowo unaczynienie tarczycy i przepływ krwi w obrębie zmian. Objętość gruczołu odnosi się do wartości referencyjnych: według danych Światowej Organizacji Zdrowia górna granica normy wynosi orientacyjnie około 18 ml u kobiet i 25 ml u mężczyzn, a wynik zawsze interpretuje się dla konkretnego pacjenta.

Ultrasonograficzne badanie tarczycy bywa nazywane USG gruczołu tarczowego. Jest to badanie celowane, skupione wyłącznie na tym narządzie, dlatego jest podstawowym narzędziem obrazowym w diagnostyce chorób tarczycy.

USG tarczycy uwidacznia guzki (lite, torbielowate oraz mieszane), wole, zmiany ogniskowe oraz rozlane zmiany struktury gruczołu. Badanie opisuje wielkość, lokalizację i liczbę zmian, ocenia echogeniczność miąższu oraz objętość tarczycy.

Obniżona lub niejednorodna echogeniczność oraz wzmożone unaczynienie mogą towarzyszyć zapaleniom tarczycy, na przykład chorobie Hashimoto lub chorobie Gravesa-Basedowa, natomiast wole guzkowe objawia się obecnością licznych guzków. Żadna pojedyncza cecha nie rozstrzyga jednak sama o charakterze zmiany. Metaanaliza dokładności USG (Shi i wsp., 2022) wskazuje łączną czułość około 0,88 i swoistość około 0,86, przy czym wartość pojedynczych cech jest zmienna, dlatego ocenia się je razem.

USG tarczycy nie rozpoznaje raka tarczycy. Badanie pozwala ocenić ryzyko złośliwości guzka według klasyfikacji EU-TIRADS i może wskazać potrzebę dalszej diagnostyki. Charakter zmiany potwierdza dopiero biopsja aspiracyjna cienkoigłowa (BACC), a całość wyników interpretuje lekarz w zestawieniu z badaniami hormonalnymi.

EU-TIRADS to europejska klasyfikacja oceniająca ryzyko złośliwości guzka tarczycy na podstawie jego obrazu w USG. Według wytycznych Europejskiego Towarzystwa Tarczycowego (Russ i wsp., 2017) system przypisuje guzkowi kategorię ryzyka i pomaga zdecydować, czy potrzebna jest biopsja cienkoigłowa.

Do cech wysokiego ryzyka zalicza się nieowalny kształt (w tym guzek wyższy niż szerszy), nieregularne granice, mikrozwapnienia oraz znaczną hipoechogeniczność. Im więcej takich cech, tym wyższa kategoria i większe szacowane ryzyko. Próg wielkości, od którego rozważa się biopsję, zależy od kategorii.

Klasyfikacja porządkuje opis i ułatwia porównanie wyników między ośrodkami, ale sama nie jest rozpoznaniem. Ostateczną decyzję o biopsji i dalszym postępowaniu podejmuje lekarz, który bierze pod uwagę wielkość guzka, objawy, wyniki hormonalne i obciążenia indywidualne.

Wskazaniem do USG tarczycy jest wyczuwalny guzek na szyi, powiększenie tarczycy lub wole, a także nieprawidłowe wyniki badań hormonalnych (TSH, FT3, FT4). Badanie wykonuje się również w diagnostyce objawów nadczynności oraz niedoczynności tarczycy.

• wyczuwalny guzek lub niesymetryczne powiększenie szyi,
• nieprawidłowe stężenia hormonów tarczycy i TSH,
• objawy nadczynności (kołatanie serca, chudnięcie, drżenie rąk),
• objawy niedoczynności (osłabienie, senność, przyrost masy ciała),
• monitorowanie znanych guzków oraz wola guzkowego,
• kontrola po leczeniu chorób tarczycy lub po zabiegach operacyjnych.

Ultrasonograficzne badanie tarczycy bywa też zlecane u osób obciążonych rodzinnie chorobami tarczycy. O zasadności badania w konkretnym przypadku decyduje lekarz.

USG tarczycy nie wymaga specjalnego przygotowania: nie trzeba być na czczo ani odstawiać leków, a badanie można wykonać o dowolnej porze dnia. Warto zdjąć biżuterię z okolicy szyi i ubrać się tak, aby łatwo odsłonić tę okolicę.

Przydatne jest przyniesienie poprzednich wyników: opisów wcześniejszych USG, wyników badań hormonalnych oraz dokumentacji leczenia tarczycy, co ułatwia ocenę dynamiki zmian. Badanie przebiega w pozycji leżącej, z lekko odchyloną do tyłu głową. Na skórę szyi nakłada się żel sprzęgający, a obrazowanie wykonuje głowicą liniową o wysokiej rozdzielczości.

Całość trwa zwykle kilkanaście minut i jest bezbolesna. Wynik w formie opisu sporządza lekarz wykonujący badanie. Opis ultrasonograficzny nie zastępuje konsultacji: zestawia się go z wywiadem, badaniem palpacyjnym i wynikami hormonalnymi.

USG tarczycy to badanie celowane wyłącznie na gruczoł tarczowy, natomiast USG szyi jest badaniem parasolowym obejmującym szerszy obszar tej okolicy. Ocena szyi obejmuje poza tarczycą także węzły chłonne, ślinianki oraz tkanki miękkie szyi.

Wybór zakresu zależy od celu diagnostycznego. Jeśli ocena dotyczy samego gruczołu tarczowego oraz guzków tarczycy, wystarcza ultrasonografia tarczycy. Gdy konieczna jest szersza ocena okolicy szyi, wskazane jest badanie parasolowe.

W razie stwierdzenia nieprawidłowych lub podejrzanych węzłów chłonnych podczas oceny szyi pomocne bywa USG węzłów chłonnych, które szczegółowo charakteryzuje węzły szyjne. O właściwym zakresie badania decyduje lekarz na podstawie objawów i dotychczasowych wyników.

USG tarczycy jest bezpieczne: nie wykorzystuje promieniowania jonizującego, jest nieinwazyjne i można je powtarzać wielokrotnie. Nie ma typowych przeciwwskazań, a badanie wykonuje się także u kobiet w ciąży, gdy istnieją wskazania kliniczne.

Badanie ma jednak ograniczenia. Wynik zależy od jakości aparatu i doświadczenia osoby wykonującej (jest zależne od operatora), a sam obraz nie rozpoznaje raka ani nie zastępuje oznaczeń hormonalnych. Jak wynika z przeglądów dokładności (Shi i wsp., 2022), żadna pojedyncza cecha nie przesądza o złośliwości, dlatego ocenę prowadzi się łącznie, a w razie potrzeby kieruje na biopsję cienkoigłową.

Częstość powtarzania zależy od rozpoznania i kategorii ryzyka guzka. Zmiany łagodne zwykle obserwuje się kontrolnie w odstępach ustalanych przez lekarza, a guzki o wyższym ryzyku monitoruje się ściślej lub kwalifikuje do biopsji. Indywidualny plan kontroli ustala lekarz prowadzący.

Cena USG tarczycy we Wrocławiu zależy od zakresu badania, między innymi od tego, czy obejmuje ocenę przepływu w opcji Doppler. Badanie wykonujemy prywatnie, dlatego nie jest potrzebne skierowanie, a termin można zaplanować szybko.

Aktualne stawki podajemy w zakładce cennik, a pełną ofertę diagnostyki obrazowej znajdziesz na stronie pracowni USG we Wrocławiu. Dogodny termin badania tarczycy potwierdzisz przez rejestrację online lub telefonicznie.

Powyższe informacje mają charakter edukacyjny i nie zastępują konsultacji lekarskiej. Zakres badania, interpretację wyniku oraz dalsze postępowanie ustala lekarz na podstawie pełnego obrazu klinicznego.

1. Russ G. i wsp. European Thyroid Association Guidelines for Ultrasound Malignancy Risk Stratification of Thyroid Nodules in Adults: The EU-TIRADS. Eur Thyroid J 2017; 6(5): 225-237 (PMID 29167761; DOI 10.1159/000478927).
2. Shi Y. i wsp. Accuracy of Ultrasound Diagnosis of Benign and Malignant Thyroid Nodules: A Systematic Review and Meta-Analysis. Int J Clin Pract 2022 (PMC9489364).
3. Wartości referencyjne objętości tarczycy w USG. Przegląd, wraz z górną granicą normy wg WHO (Gutekunst i wsp.); PMID 37813348.