Redukcja zmarszczek toksyną botulinową Wrocław

Botoks to potoczna nazwa zabiegu, w którym wykorzystuje się toksynę botulinową typu A, czyli oczyszczone białko, które czasowo rozluźnia mięśnie odpowiedzialne za zmarszczki mimiczne. Dzięki temu skóra nad nimi się wygładza.

Wstrzyknięta w precyzyjnie dobrane mięśnie mimiczne toksyna blokuje uwalnianie acetylocholiny, przekaźnika, który pobudza mięsień do skurczu. Na poziomie komórkowym preparat przecina białko SNAP-25, niezbędne do przekazania sygnału z nerwu do mięśnia. Powstaje miejscowa, czasowa chemodenerwacja: mięsień przestaje się napinać, a zmarszczka, którą wcześniej tworzył, ulega wygładzeniu.

Działanie jest odwracalne. Zakończenia nerwowe stopniowo się regenerują, mięsień odzyskuje pełną ruchomość i efekt samoistnie mija. Zabieg wpływa na pracę mięśnia, natomiast sama skóra nie zostaje trwale zmieniona.

W gabinecie medycyny estetycznej stosuje się toksynę botulinową typu A; „botoks" jest nazwą potoczną wywodzącą się od jednej z marek. Dobór konkretnego preparatu, dawki i punktów podania należy do lekarza. Botoks to jeden z zabiegów z zakresu medycyny estetycznej.

Botoks redukuje zmarszczki dynamiczne (mimiczne), czyli te, które powstają podczas ruchu twarzy: marszczenia czoła, brwi czy mrużenia oczu. Na zmarszczki statyczne, widoczne także przy nieruchomej twarzy, działają inne metody.

Zmarszczki, które dobrze reagują na botoks

• Lwia zmarszczka, czyli pionowe bruzdy gładzizny między brwiami;
• poziome zmarszczki czoła, powstające przy unoszeniu brwi;
• kurze łapki, czyli promieniste zmarszczki w bocznych kącikach oczu.

To okolice górnej części twarzy objęte estetyczną rejestracją preparatów toksyny botulinowej typu A u dorosłych poniżej 65. roku życia.

Czego botoks nie zrobi

Zmarszczki statyczne, czyli utrwalone bruzdy obecne w spoczynku, oraz ubytki objętości wymagają innego podejścia. Tu sprawdzają się wypełniacze z kwasem hialuronowym, które uzupełniają i unoszą tkankę, a w modelowaniu twarzy stosuje się wypełniacze HA. Botoks rozluźnia mięsień, ale nie wypełni utraconej objętości.

Toksynę botulinową wykorzystuje się także poza redukcją zmarszczek, w leczeniu nadpotliwości oraz w korekcie uśmiechu dziąsłowego. Są to odrębne wskazania, które opisujemy na dedykowanych stronach.

Skuteczność toksyny botulinowej w redukcji zmarszczek mimicznych górnej części twarzy jest dobrze udokumentowana w badaniach z randomizacją i przeglądach systematycznych.

Przegląd Cochrane potwierdził istotną poprawę w obrębie lwiej zmarszczki w porównaniu z placebo, ocenianą zarówno przez lekarzy, jak i przez samych pacjentów. Randomizowane badania wykazały podobną skuteczność w okolicy kurzych łapek, a jednoczesne leczenie gładzizny i kurzych łapek daje lepszy efekt niż opracowanie tylko jednej okolicy.

Obserwuje się zależność między dawką a efektem: zbyt mała dawka działa krócej i słabiej. Dlatego o ilości preparatu i rozmieszczeniu punktów decyduje lekarz, dopasowując je do siły mięśni i oczekiwań pacjenta. W badaniach satysfakcja osób po zabiegu jest wysoka.

Pierwsze efekty botoksu pojawiają się zwykle w ciągu kilku dni, a pełny rezultat rozwija się do około miesiąca. Efekt utrzymuje się zazwyczaj do czterech miesięcy.

Zgodnie z Charakterystyką Produktu Leczniczego (ChPL) początek działania przypada na medianę około 3 dni; w okolicy gładzizny poprawa jest na ogół widoczna w ciągu około tygodnia, a efekt maksymalny rozwija się około 30. dnia. Część pacjentów zauważa pierwsze sygnały już w pierwszych dniach po zabiegu.

Optymalny efekt utrzymuje się do około czterech miesięcy, po czym mięśnie stopniowo odzyskują ruchomość. Zabiegu nie powtarza się częściej niż co trzy miesiące. U części osób działanie bywa nieco dłuższe.

Zabieg botoksu poprzedza konsultacja i ocena mimiki; samo podanie polega na serii precyzyjnych mikroiniekcji w wybrane mięśnie i trwa krótko.

1. Konsultacja i kwalifikacja: lekarz ocenia mimikę, omawia oczekiwania i wyklucza przeciwwskazania;
2. Zaplanowanie punktów: wyznaczenie miejsc i dawki dopasowanej do siły mięśni;
3. Podanie preparatu: cienką igłą, w kilku punktach każdej okolicy;
4. Powrót do aktywności: zazwyczaj od razu po zabiegu, z zachowaniem zaleceń.

Zalecenia po zabiegu

• pozostań w pozycji pionowej przez kilka godzin i tego dnia nie pochylaj się długo do przodu;
• nie masuj ani nie uciskaj leczonej okolicy;
• przez kilka dni unikaj intensywnego wysiłku, sauny i solarium.

Reakcje w miejscu wstrzyknięcia (niewielkie zaczerwienienie, obrzęk czy drobne zasinienie) pojawiają się zwykle w pierwszym tygodniu i ustępują samoistnie. Komfort zabiegu zwiększają cienkie igły, a w razie potrzeby krem znieczulający.

Toksyna botulinowa typu A ma dobrze udokumentowany, wieloletni profil bezpieczeństwa, a większość działań niepożądanych jest łagodna i przemijająca. Bezpieczeństwo zabiegu zależy jednak w dużej mierze od osoby, która go wykonuje.

Międzynarodowy konsensus ekspertów (Global Aesthetics Consensus) podkreśla, że o efekcie i bezpieczeństwie decydują prawidłowa kwalifikacja, znajomość anatomii oraz dobór dawki i techniki przez doświadczonego lekarza. Najwięcej zdarzeń niepożądanych notuje się przy pierwszym zabiegu.

Najczęstsze reakcje to ból głowy oraz zaczerwienienie i drobne zasinienia w miejscu wstrzyknięcia, które zwykle ustępują samoistnie. Przy dawkach stosowanych w estetyce u zdrowych dorosłych nie obserwuje się działania ogólnoustrojowego.

Rzadziej dochodzi do przejściowego opadania powieki lub brwi albo niewielkiej asymetrii, orientacyjnie u kilku procent osób, w zależności od techniki i doświadczenia lekarza. Zmiany te są czasowe i mijają wraz z osłabieniem działania preparatu. Powikłania dotyczące oczu są rzadkie. To kolejny powód, by zabieg powierzać wyłącznie lekarzowi.

Botoksu nie wykonuje się m.in. u kobiet w ciąży i karmiących piersią oraz u osób z chorobami nerwowo-mięśniowymi. Ostateczną kwalifikację przeprowadza lekarz.

Do przeciwwskazań należą:

• nadwrażliwość na toksynę botulinową lub składniki preparatu;
• zakażenie lub stan zapalny w miejscu planowanego wstrzyknięcia;
• choroby nerwowo-mięśniowe, takie jak miastenia, zespół Lamberta-Eatona czy stwardnienie zanikowe boczne (ALS);
• ciąża i okres karmienia piersią.

Niektóre leki (np. działające na przewodnictwo nerwowo-mięśniowe) wymagają szczególnej ostrożności, dlatego podczas konsultacji warto poinformować lekarza o przyjmowanych preparatach. Wybór preparatu i dawkowanie zawsze ustala lekarz indywidualnie.

Powyższe informacje mają charakter edukacyjny i nie zastępują konsultacji lekarskiej. O kwalifikacji do zabiegu oraz o doborze metody decyduje lekarz po badaniu.

Trwała oporność na botoks jest rzadka, a popularny lęk, że „po odstawieniu twarz wygląda gorzej", nie znajduje potwierdzenia w mechanizmie działania.

Część osób obawia się, że organizm „uodporni się" na toksynę albo że skóra po zakończeniu serii zabiegów będzie wyglądać gorzej niż na początku. Warto rozdzielić te dwie kwestie.

Przeciwciała neutralizujące, które mogą osłabić odpowiedź na kolejne zabiegi, są rzadkie. Aby zminimalizować to ryzyko, stosuje się najmniejszą skuteczną dawkę i zachowuje zalecane odstępy między zabiegami. To dodatkowy argument, by nie powtarzać zabiegu zbyt często.

Działanie toksyny jest odwracalne. Po jego ustąpieniu mięśnie wracają do pełnej ruchomości, a skóra starzeje się dalej w swoim naturalnym tempie, bez gwałtownego pogorszenia. Wrażenie pogorszenia wyglądu wynika zwykle z powrotu wcześniejszej mimiki, a nie z trwałej zmiany wywołanej zabiegiem.

Botoks i wypełniacze z kwasu hialuronowego działają inaczej i odpowiadają na różne problemy, dlatego często stosuje się je komplementarnie w ramach jednego planu leczenia.

Eksperci często zalecają terapię skojarzoną: toksyna działa na zmarszczki dynamiczne, a wypełniacz HA uzupełnia zmarszczki statyczne i ubytki objętości. Łączenie metod daje pełniejszy efekt niż jedna technika. Botoks bywa też planowany razem z modelowaniem ust czy redukcją zmarszczek kwasem hialuronowym.

Botoks a NFZ i cena we Wrocławiu

Botoks w celach estetycznych jest w całości zabiegiem prywatnym. NFZ refunduje toksynę botulinową wyłącznie we wskazaniach leczniczych (np. spastyczność, dystonia, połowiczy kurcz twarzy), realizowanych w opiece neurologicznej.

Cena zależy od liczby leczonych okolic oraz ilości użytego preparatu, a jednostki różnych preparatów nie są wymienne, dlatego cen nie porównuje się wprost między gabinetami. Aktualne stawki dla naszego gabinetu we Wrocławiu znajdziesz w cenniku.

1. Camargo CP i wsp. Botulinum toxin type A for facial wrinkles. Cochrane Database Syst Rev 2021 (PMID 34224576).
2. Carruthers JA i wsp. A multicenter, double-blind, randomized, placebo-controlled study of the efficacy and safety of botulinum toxin type A in the treatment of glabellar lines. J Am Acad Dermatol 2002 (PMID 12063480).
3. Carruthers A, Carruthers J. Prospective, double-blind, randomized, parallel-group, dose-ranging study of botulinum toxin type A in female subjects with horizontal forehead rhytides. Dermatol Surg 2005 (PMID 15871316).
4. Carruthers A i wsp. OnabotulinumtoxinA treatment of lateral canthal lines. Dermatol Surg 2014 (PMID 25347451).
5. Moers-Carpi M i wsp. OnabotulinumtoxinA for the treatment of crow's feet and glabellar lines. Dermatol Surg 2015 (PMID 25485803).
6. Baumann L i wsp. Duration of effect of onabotulinumtoxinA for lateral canthal lines. Dermatol Surg 2016 (PMID 27110893).
7. Beer K i wsp. Onset of response with onabotulinumtoxinA. J Drugs Dermatol 2011 (PMID 21197522).
8. Sundaram H i wsp. Global Aesthetics Consensus: Botulinum Toxin Type A. Evidence-Based Review and Consensus Recommendations, Including Updates on Complications. Plast Reconstr Surg 2016 (PMID 26910696).
9. Sundaram H i wsp. Global Aesthetics Consensus: Hyaluronic Acid Fillers and Botulinum Toxin Type A. Recommendations for Combined Treatment. Plast Reconstr Surg 2016 (PMID 27119917).
10. Carruthers J i wsp. Consensus Recommendations for Combined Aesthetic Interventions Using Botulinum Toxin, Fillers, and Energy-Based Devices. Dermatol Surg 2016 (PMID 27100962).
11. Carruthers J, Carruthers A. The use of botulinum toxin type A in the management of dynamic and static rhytides. Dermatol Surg 2008 (PMID 18449026).
12. Cohen JL i wsp. Onabotulinumtoxina: a review of adverse events. J Drugs Dermatol 2017 (PMID 28388721).
13. Rahman E i wsp. The efficacy and safety of botulinum toxin and neutralising antibody formation. Toxins 2022 (PMID 33528495).
14. Skorochod R i wsp. Ophthalmic complications of botulinum toxin injections. Aesthetic Plast Surg 2021 (PMID 34097809).
15. Di Santis EP i wsp. Adverse events of botulinum toxin in aesthetic procedures: a systematic review. 2024 (PMID 39616095).
16. Ma H i wsp. Botulinum toxin in patients with neuromuscular disorders. 2022 (PMID 34929650).
17. Pirazzini M i wsp. Botulinum neurotoxins: biology, pharmacology, and toxicology. Pharmacol Rev 2017 (PMID 28356439).
18. Nestor MS i wsp. Onset and duration of action of botulinum toxins. J Cosmet Dermatol 2020 (PMID 32866999).
19. Nestor MS i wsp. Duration, onset and mechanism of botulinum toxin. J Clin Aesthet Dermatol 2017 (PMID 33065958).
20. Satriyasa BK. Botulinum toxin (Botox) A for reducing the appearance of facial wrinkles: a literature review. Clin Cosmet Investig Dermatol 2019 (PMID 31114283).
21. Kim BW i wsp. Combination of botulinum toxin and hyaluronic acid filler for glabellar lines. 2022 (PMID 35552477).
22. Charakterystyki Produktów Leczniczych (ChPL): Azzalure, Bocouture, Vistabel (Rejestr Produktów Leczniczych, URPL).
23. Narodowy Fundusz Zdrowia (NFZ): zakres refundacji toksyny botulinowej we wskazaniach leczniczych.