USG Doppler naczyń we Wrocławiu

USG Doppler naczyń to nieinwazyjne, bezbolesne badanie ultrasonograficzne, które ocenia przepływ krwi w tętnicach i żyłach. Wykorzystuje zjawisko fizyczne nazywane efektem Dopplera, nie używa promieniowania jonizującego i można je bezpiecznie powtarzać.

Badanie łączy obraz ściany i światła naczynia z oceną kierunku oraz prędkości płynącej krwi. To właśnie odróżnia je od klasycznej ultrasonografii (tzw. B-mode, prezentacji w skali szarości), która pokazuje samą strukturę narządów, bez informacji o przepływie.

Badanie dopplerowskie bywa nazywane też ultrasonografią dopplerowską, USG dopplerowskim, USG naczyń, USG metodą Dopplera lub badaniem przepływu krwi. Wszystkie te określenia opisują tę samą technikę. Obraz i wynik zawsze interpretuje lekarz w odniesieniu do objawów i pełnego obrazu klinicznego pacjenta.

USG Doppler działa dzięki efektowi Dopplera: fala ultradźwiękowa odbita od poruszających się krwinek czerwonych wraca do głowicy ze zmienioną częstotliwością, a wielkość tej zmiany zależy od prędkości i kierunku przepływu. Zależność tę opisuje równanie Dopplera, w którym kluczową rolę odgrywa kąt padania wiązki na naczynie.

Aby pomiar prędkości był wiarygodny, wiązkę ustawia się pod kątem insonacji nie większym niż 60 stopni. Przy kącie zbliżonym do 90 stopni przesunięcie dopplerowskie zanika i przepływ przestaje być wykrywany.

Tryby obrazowania przepływu

W trakcie jednego badania lekarz korzysta z kilku trybów prezentacji przepływu. To nie są osobne usługi, lecz różne sposoby pokazania tej samej krwi płynącej w naczyniu.

USG Doppler naczyń obejmuje kilka odrębnych zakresów, dobieranych do ocenianej okolicy ciała. Strona zbiorcza jest punktem wyjścia, z którego kieruje się pacjenta do węższego, ukierunkowanego badania konkretnego obszaru.

• Tętnice szyjne, dogłowowe i kręgowe - ocena tętnic doprowadzających krew do mózgu, istotna w profilaktyce udaru. Szczegółowy zakres opisuje badanie USG Doppler tętnic szyjnych.
• Żyły kończyn dolnych - ocena drożności i wydolności żył nóg przy żylakach, obrzękach oraz podejrzeniu zakrzepicy. Pełny opis zawiera badanie USG Doppler żył kończyn dolnych.
• Tętnice kończyn dolnych - diagnostyka miażdżycy tętnic obwodowych i chromania przestankowego (bólu nóg podczas chodzenia).
• Naczynia jamy brzusznej - ocena aorty brzusznej oraz tętnic nerkowych. Tętnice nerkowe ocenia się również w ramach USG nerek, a aortę przy okazji USG jamy brzusznej.

W każdym z tych zakresów wykorzystuje się te same tryby Dopplera opisane wyżej. O doborze obszaru i szczegółowej metody decyduje skierowanie kliniczne oraz zgłaszane objawy.

USG Doppler ocenia przepływ krwi oraz stan ścian naczyń: pokazuje, czy naczynia są drożne i czy nie ma w nich nieprawidłowości. Badanie uwidacznia zarówno tętnice, jak i żyły w wybranej okolicy ciała.

• kierunek i prędkość przepływu krwi w tętnicach i żyłach (m.in. szczytową prędkość skurczową),
• zwężenia (stenozy) i niedrożności tętnic ograniczające przepływ,
• blaszki miażdżycowe oraz pogrubienie kompleksu intima-media jako wczesny marker miażdżycy,
• refluks żylny i cechy przewlekłej niewydolności żylnej (żylaki),
• cechy zakrzepicy żył głębokich,
• tętniaka aorty brzusznej oraz zwężenie tętnic nerkowych.

W diagnostyce zakrzepicy żył głębokich badaniem pierwszego wyboru jest kompresyjna ultrasonografia żył (przegląd systematyczny, Bhatt i wsp., 2020), a w ocenie zwężeń tętnic szyjnych stosuje się prędkościowe kryteria konsensusu SRU (Grant i wsp., 2003).

Wynik pomaga oszacować ryzyko naczyniowe i może wskazywać na potrzebę dalszej diagnostyki, jednak USG Doppler nie jest ostatecznym rozpoznaniem choroby. Przy podejrzeniu zakrzepicy żył głębokich należy traktować sytuację jako stan pilny i niezwłocznie skonsultować się z lekarzem.

Wskazaniem do USG Doppler naczyń są objawy sugerujące zaburzenia przepływu krwi w tętnicach lub żyłach. Badanie zaleca się zarówno w diagnostyce dolegliwości, jak i w profilaktyce naczyniowej u osób z czynnikami ryzyka miażdżycy.

• obrzęki, ból i uczucie ciężkości kończyn dolnych,
• żylaki i widoczne zmiany żylne,
• podejrzenie zakrzepicy żył głębokich,
• ból nóg podczas chodzenia (chromanie przestankowe) i inne objawy miażdżycy tętnic kończyn,
• profilaktyka udaru oraz ocena tętnic dogłowowych u osób z nadciśnieniem, cukrzycą, podwyższonym cholesterolem lub paleniem w wywiadzie,
• zawroty głowy, omdlenia i inne objawy ze strony układu nerwowego,
• diagnostyka nadciśnienia naczyniowo-nerkowego,
• kontrola drożności naczyń po zabiegach naczyniowych.

Osobnym, przesiewowym wskazaniem jest jednorazowe USG aorty brzusznej w kierunku tętniaka u mężczyzn w wieku 65-75 lat, którzy palili papierosy (rekomendacja USPSTF, 2019). O zasadności i zakresie konkretnego badania decyduje lekarz na podstawie wywiadu i objawów.

Zwykłe USG (w skali szarości, B-mode) pokazuje obraz tkanek oraz ścian naczyń, ale nie ocenia przepływu krwi. USG Doppler dodaje do tego obrazu informację o kierunku i prędkości krwi, dzięki czemu wykrywa zwężenia, niedrożności i refluks. W praktyce naczyniowej standardem jest tryb duplex, który łączy oba badania w jednym.

W praktyce nie trzeba wybierać między oboma badaniami. Lekarz zwykle zaczyna od obrazu w skali szarości, a następnie włącza Doppler kolorowy i spektralny, gdy chce ocenić sam przepływ. Dlatego badanie naczyniowe niemal zawsze wykonuje się w trybie duplex.

Do USG Doppler naczyń kończyn i tętnic szyjnych zwykle nie jest wymagane żadne specjalne przygotowanie i można je wykonać o dowolnej porze dnia. Zakres przygotowania zależy od ocenianego obszaru.

W przypadku naczyń jamy brzusznej (aorty i tętnic nerkowych) zaleca się przyjście na czczo, zwykle około 8 godzin bez jedzenia, aby ograniczyć gaz jelitowy pogarszający tzw. okno akustyczne. Warto założyć wygodny strój umożliwiający odsłonięcie badanej okolicy - szyi, brzucha lub nóg - i zabrać dokumentację wcześniejszych badań naczyniowych.

Przebieg badania

Badanie przypomina klasyczną ultrasonografię: lekarz przesuwa głowicę po skórze pokrytej żelem sprzęgającym, który poprawia kontakt głowicy ze skórą i jakość obrazu. Na ekranie pojawia się barwne odwzorowanie płynącej krwi, a aparat odtwarza słyszalny sygnał przepływu.

Ocenę żył kończyn dolnych pod kątem refluksu wykonuje się zwykle w pozycji stojącej, ponieważ pozycja pionowa zwiększa wiarygodność oceny zastawek. Badanie jest bezbolesne i trwa zwykle od kilkunastu do kilkudziesięciu minut, zależnie od liczby ocenianych naczyń. Pisemny opis sporządza lekarz wykonujący badanie i to on interpretuje wynik w kontekście klinicznym - pacjent zwykle otrzymuje opis bezpośrednio po badaniu.

USG Doppler jest badaniem bezpiecznym - nie wykorzystuje promieniowania jonizującego i jest uznawane za bezpieczne także w ciąży. Nie ma bezwzględnych przeciwwskazań do jego wykonania, a aparaturę diagnostyczną stosuje się zgodnie z zasadą ALARA, czyli z możliwie najniższą konieczną energią (oświadczenie AIUM).

Badanie ma jednak ograniczenia, o których warto wiedzieć:

• zależność od operatora - jakość obrazu i interpretacja zależą od doświadczenia osoby wykonującej badanie,
• okno akustyczne - ocenę naczyń jamy brzusznej mogą utrudniać gaz jelitowy oraz otyłość,
• zwapnienia - silnie zwapniała blaszka miażdżycowa daje cień akustyczny, który może zasłaniać światło naczynia.

Z tych powodów USG Doppler bywa badaniem wstępnym. Jako badanie nieinwazyjne dobrze nadaje się do przesiewu i kontroli, jednak gdy planowane jest leczenie zabiegowe, wynik bywa potwierdzany badaniem angio-TK lub rezonansem magnetycznym. Miejscowym ograniczeniem może być też rozległa rana, opatrunek lub stan zapalny skóry w okolicy przyłożenia głowicy.

Powyższe informacje mają charakter edukacyjny i nie zastępują konsultacji lekarskiej. O zasadności badania, jego zakresie i interpretacji wyniku decyduje lekarz podczas indywidualnej wizyty.

Cena USG Doppler naczyń we Wrocławiu zależy od zakresu badania - ocenianego obszaru (jedna czy obie kończyny, tętnice szyjne, jama brzuszna), liczby ocenianych naczyń oraz zakresu konsultacji. Z tego powodu ustala się ją indywidualnie do skierowania klinicznego.

W Bas Clinic badanie wykonuje pracownia USG we Wrocławiu. Aktualne ceny poszczególnych zakresów dopplerowskich znajdziesz w sekcji cennik, a dogodny termin ustalisz przez rejestrację. Badanie wykonywane jest prywatnie i nie wymaga skierowania.

1. Grant EG, Benson CB, Moneta GL, i wsp. Carotid artery stenosis: gray-scale and Doppler US diagnosis - Society of Radiologists in Ultrasound Consensus Conference. Radiology 2003;229:340-346 (PMID 14500855).
2. Naylor R, Rantner B, Ancetti S, i wsp. ESVS 2023 Clinical Practice Guidelines on the Management of Atherosclerotic Carotid and Vertebral Artery Disease. Eur J Vasc Endovasc Surg 2023;65(1):7-111.
3. De Maeseneer MG, Kakkos SK, Aherne T, i wsp. ESVS 2022 Clinical Practice Guidelines on the Management of Chronic Venous Disease of the Lower Limbs. Eur J Vasc Endovasc Surg 2022;63(2):184-267.
4. Bhatt M, Braun C, Patel P, i wsp. Diagnosis of deep vein thrombosis of the lower extremity: a systematic review and meta-analysis. Blood Adv 2020;4(7):1250-1264 (PMID 32227213).
5. Goodacre S, Sampson F, Thomas S, i wsp. Systematic review and meta-analysis of the diagnostic accuracy of ultrasonography for deep vein thrombosis. BMC Med Imaging 2005;5:6 (PMID 16202135).
6. Coleridge-Smith P, Labropoulos N, Partsch H, i wsp. Duplex ultrasound investigation of the veins in chronic venous disease - UIP Consensus Document Part I. Eur J Vasc Endovasc Surg 2006;31(1):83-92 (PMID 16226898).
7. Lorenz MW, Markus HS, Bots ML, i wsp. Prediction of clinical cardiovascular events with carotid intima-media thickness: a systematic review and meta-analysis. Circulation 2007;115:459-467 (PMID 17242284).
8. Dias SVM, i wsp. Diagnostic accuracy of duplex ultrasound for peripheral arterial disease: systematic review and meta-analysis. J Vasc Bras 2025;24:e20240033 (PMID 39981417).
9. US Preventive Services Task Force. Screening for abdominal aortic aneurysm: recommendation statement. JAMA 2019;322(22):2211-2218 (PMID 31821437).
10. Doppler Ultrasonography. StatPearls / NCBI Bookshelf NBK580539, National Library of Medicine, 2024.
11. AIUM Official Statement: Prudent Clinical Use and Safety of Diagnostic Ultrasound. American Institute of Ultrasound in Medicine, 2019 (potw. 2024).
12. Torloni MR, Vedmedovska N, Merialdi M, i wsp. Safety of ultrasonography in pregnancy: WHO systematic review and meta-analysis. Ultrasound Obstet Gynecol 2009;33(5):599-608.