USG ślinianek we Wrocławiu

USG ślinianek to ultrasonograficzne badanie gruczołów ślinowych, które za pomocą fal ultradźwiękowych ocenia ich budowę bez promieniowania jonizującego. Ultrasonografia ślinianek wykorzystuje głowicę liniową o wysokiej rozdzielczości, dzięki czemu obrazowanie ślinianek uwidacznia nawet drobne zmiany w obrębie tych narządów.

Badanie USG ślinianek obejmuje przede wszystkim parzyste ślinianki przyuszne oraz ślinianki podżuchwowe, które dzięki powierzchownemu położeniu są dobrze dostępne ocenie ultrasonograficznej. Ślinianki podjęzykowe ocenia się w ograniczonym zakresie, ponieważ leżą głęboko pod żuchwą, co utrudnia ich uwidocznienie głowicą.

W trakcie badania ocenie podlegają również przewody wyprowadzające ślinę oraz okoliczne węzły chłonne. Dzięki temu ultrasonografia gruczołów ślinowych jest podstawowym narzędziem obrazowym w diagnostyce ślinianek.

USG ślinianek uwidacznia najczęstsze nieprawidłowości gruczołów ślinowych: kamicę, stany zapalne, torbiele oraz zmiany ogniskowe. Badanie ocenia strukturę narządu i charakter widocznych zmian, jednak ostateczna interpretacja należy do lekarza.

Kamica ślinianek

Kamica ślinianek (sialolithiasis) to złogi w przewodach wyprowadzających, które utrudniają odpływ śliny. Ultrasonografia jest tu metodą obrazową pierwszego wyboru - w opracowaniach diagnostycznych czułość i swoistość wykrywania złogów osiągają wartości rzędu 90-95 procent (Koch i wsp., 2021). Złogi o wielkości 1-2 mm bywają widoczne, ale najmniejsze, słabo uwapnione kamienie do około 3-4 mm mogą zostać przeoczone; pośrednią wskazówką jest wtedy poszerzenie przewodu ślinowego.

Stany zapalne, ropnie i torbiele

• Stany zapalne i ropnie - badanie ocenia zasięg zapalenia oraz obecność ewentualnego zbiornika ropnego.
• Torbiele - dobrze odgraniczone zmiany płynowe w obrębie ślinianki.
• Przebudowa miąższu w chorobach autoimmunologicznych, na przykład w zespole Sjögrena.

Zmiany ogniskowe i guzy

W ocenie zmian ogniskowych USG opisuje wielkość, granice i unaczynienie guza (z użyciem opcji Dopplera), jednak nie rozpoznaje samodzielnie nowotworu ślinianki. Cechy takie jak niejednorodna struktura czy wzmożone unaczynienie zwiększają podejrzenie zmiany złośliwej, ale charakter guza potwierdza dopiero biopsja aspiracyjna cienkoigłowa (BAC) i badanie histopatologiczne.

Wskazaniem do USG ślinianek są dolegliwości w okolicy gruczołów ślinowych oraz wyczuwalne zmiany wymagające oceny. Ultrasonograficzne badanie ślinianek bywa też zlecane w ramach kontroli wcześniej rozpoznanych nieprawidłowości.

• Obrzęk i ból okolicy ślinianki, zwłaszcza nasilające się podczas jedzenia - objaw sugerujący kamicę ślinianek.
• Wyczuwalny guzek lub zgrubienie w okolicy przyusznej albo podżuchwowej.
• Nawracające stany zapalne ślinianki.
• Suchość w jamie ustnej w toku diagnostyki, w tym chorób autoimmunologicznych.
• Kontrola znanych zmian ogniskowych lub monitorowanie po leczeniu.

O zasadności badania oraz interpretacji wyniku decyduje lekarz, uwzględniając całość obrazu klinicznego.

USG ślinianek to badanie celowane, skupione wyłącznie na gruczołach ślinowych, podczas gdy USG szyi ma charakter parasolowy i obejmuje szerszy obszar tej okolicy. Wybór metody zależy od objawów i pytania klinicznego postawionego przez lekarza.

Gdy dolegliwości są zlokalizowane w śliniance przyusznej lub podżuchwowej, zwykle wystarcza ukierunkowane USG gruczołów ślinowych. Przy ocenie szerszego rejonu szyi lekarz może zalecić dodatkowo USG węzłów chłonnych, a w diagnostyce sąsiednich narządów również USG tarczycy.

W odróżnieniu od metod wykorzystujących promieniowanie lub wziernikowanie ultrasonografia jest nieinwazyjna i powtarzalna, dlatego zwykle jest badaniem pierwszego rzutu.

USG ślinianek przebiega w pozycji leżącej, głowicą liniową przesuwaną po skórze pokrytej żelem. Procedura jest bezbolesna, nie wiąże się z promieniowaniem jonizującym i zwykle trwa kilkanaście minut.

Jak przebiega USG ślinianek?

1. Pacjent kładzie się i odsłania okolicę szyi oraz żuchwy.
2. Lekarz nanosi żel i ocenia ślinianki przyuszne, podżuchwowe, przewody wyprowadzające oraz okoliczne węzły chłonne.
3. W razie potrzeby włącza opcję Dopplera, aby ocenić unaczynienie zmiany.
4. Po badaniu przygotowuje opis, który pacjent najczęściej otrzymuje bezpośrednio po wizycie.

Jak przygotować się do USG ślinianek?

USG ślinianek nie wymaga specjalnego przygotowania - nie trzeba być na czczo ani odstawiać leków. Warto zdjąć biżuterię z szyi i uszu, a panów z gęstym zarostem lekarz może poprosić o ogolenie okolicy dla wyraźniejszego obrazu. Pomocne bywa odpowiednie nawodnienie oraz zabranie poprzednich wyników badań obrazowych ślinianek, jeśli pacjent je posiada.

USG ślinianek jest badaniem bezpiecznym i nieinwazyjnym - nie wykorzystuje promieniowania jonizującego, dlatego nie ma typowych przeciwwskazań i w razie potrzeby można je powtarzać. Mimo to każda metoda obrazowa ma swoje granice.

Ograniczenia USG ślinianek

Ultrasonografia ślinianek jest metodą pierwszego wyboru w diagnostyce kamicy i stanów zapalnych, nie odpowiada jednak na każde pytanie kliniczne. Najmniejsze, słabo uwapnione złogi mogą umknąć ocenie, a obraz ślinianek podjęzykowych bywa ograniczony przez ich głębokie położenie.

• USG nie różnicuje ostatecznie guza łagodnego od złośliwego - charakter zmiany potwierdza biopsja aspiracyjna cienkoigłowa i badanie histopatologiczne.
• W kierunku zespołu Sjögrena badanie jest wysoce swoiste, lecz pełni rolę wspierającą; rozpoznanie opiera się na kryteriach klinicznych i serologicznych (Zhou i wsp., 2018).
• W wybranych sytuacjach lekarz uzupełnia diagnostykę o tomografię komputerową, rezonans magnetyczny lub sialendoskopię.

Z tego względu wynik USG zawsze interpretuje się w kontekście obrazu klinicznego, a o dalszym postępowaniu decyduje lekarz.

Powyższe informacje mają charakter edukacyjny i nie zastępują konsultacji lekarskiej. O zasadności badania, jego interpretacji i ewentualnej dalszej diagnostyce decyduje lekarz podczas indywidualnej wizyty.

Cena USG ślinianek we Wrocławiu zależy od zakresu badania oraz tego, czy oceną zostaną objęte sąsiednie struktury szyi. Aktualny koszt znajdziesz w zakładce cennik, a dokładną kwotę potwierdzisz podczas rejestracji.

Badanie wykonujemy prywatnie, bez skierowania, w pracowni USG Bas Clinic we Wrocławiu. Dogodny termin umówisz online lub telefonicznie, a pełną ofertę diagnostyki przedstawia pracownia USG.

1. Koch M. i wsp. Ultrasound in Inflammatory and Obstructive Salivary Gland Diseases: Own Experiences and a Review of the Literature. J Clin Med 2021; 10(16): 3547 (PMID 34441850).
2. Zhou M. i wsp. Diagnostic accuracy of salivary gland ultrasonography with different scoring systems in Sjögren syndrome: a systematic review and meta-analysis. Sci Rep 2018 (PMID 30459471).
3. OMERACT Ultrasound Working Group. Konsensusowy, półilościowy system oceny ultrasonograficznej dużych ślinianek (skala szarości 0-3) w pierwotnym zespole Sjögrena.
4. The differential diagnosis of parotid gland tumours with high-resolution ultrasound in otolaryngological practice. Eur Arch Otorhinolaryngol 2017 (PMC5500678).