Chirurgia stomatologiczna Wrocław

Chirurgia stomatologiczna to dział stomatologii zajmujący się zabiegami operacyjnymi w obrębie jamy ustnej, wykonywanymi wtedy, gdy leczenie zachowawcze nie wystarcza. Obejmuje usuwanie zębów, zabiegi okołokorzeniowe, leczenie torbieli oraz przygotowanie podłoża pod implanty.

Każdy zabieg poprzedza badanie i diagnostyka obrazowa. Chirurg ocenia ząb oraz okoliczne tkanki na zdjęciu pantomograficznym, a w trudniejszych sytuacjach (zęby zatrzymane, bliskość nerwu lub zatoki) na tomografii stożkowej CBCT, która pokazuje obraz w trzech wymiarach. Najczęściej wykonujemy następujące grupy zabiegów:

• Usuwanie zębów: od prostych ekstrakcji po chirurgiczne usuwanie zębów mądrości i zębów zatrzymanych.
• Zabiegi okołokorzeniowe: resekcja wierzchołka korzenia, gdy nie udało się zachować zęba w ramach leczenia kanałowego.
• Leczenie zmian: wyłuszczenie torbieli i innych zmian okołowierzchołkowych.
• Tkanki miękkie: podcięcie lub plastyka wędzidełka oraz korekta dziąseł.
• Przygotowanie pod implanty: augmentacja kości i podniesienie dna zatoki (sinus lift) przed wszczepieniem implantów.

Warunkiem planowego zabiegu jest zdrowe podłoże, dlatego najpierw opanowujemy próchnicę i stan zapalny dziąseł, między innymi podczas profesjonalnej higienizacji.

Pod pojęciem chirurgii stomatologicznej kryje się kilka różnych zabiegów. Poniższe zestawienie pokazuje, kiedy stosuje się każdy z nich i jak wygląda powrót do zdrowia.

Niektóre z tych zabiegów wykonujemy samodzielnie, inne jako etap większego planu, na przykład przed leczeniem implantologicznym lub uzupełnieniem braku koroną protetyczną.

Zatrzymane zęby mądrości (ósemki) to najczęstszy powód wizyty u chirurga stomatologa. Nie każdą ósemkę trzeba jednak usuwać.

Przez lata ósemki usuwano często profilaktycznie. Dziś podejście jest ostrożniejsze. Przegląd Cochrane (Ghaeminia i wsp., 2020) nie znalazł wystarczających dowodów, by usuwać zdrowe, bezobjawowe i niezagrażające sąsiednim zębom ósemki zatrzymane. Takie zęby zwykle obejmuje się obserwacją.

Usunięcie staje się wskazane, gdy pojawia się problem: nawracające stany zapalne kaptura dziąsłowego (pericoronitis), próchnica ósemki lub sąsiedniego drugiego trzonowca, torbiel albo gdy ząb przeszkadza w leczeniu ortodontycznym. Decyzję podejmuje się indywidualnie, po ocenie zdjęcia.

Gdy korzenie ósemki leżą blisko nerwu zębodołowego dolnego, alternatywą dla pełnego usunięcia bywa koronektomia, czyli zaplanowane pozostawienie fragmentu korzeni. Zmniejsza ona ryzyko uszkodzenia nerwu i przejściowego drętwienia wargi. Poszczególne rodzaje ekstrakcji opisujemy szerzej na stronie usuwania zębów.

Resekcja wierzchołka korzenia pozwala zachować ząb, którego nie udało się wyleczyć kanałowo, zamiast go usuwać.

Zabieg polega na usunięciu wierzchołka korzenia wraz z otaczającą go przewlekłą zmianą zapalną i szczelnym, wstecznym zamknięciu kanału. Nowoczesna mikrochirurgia endodontyczna, z użyciem powiększenia i biozgodnych materiałów (np. MTA), jest znacznie skuteczniejsza od dawnej techniki resekcji. W metaanalizie (Setzer i wsp., 2010) skuteczność nowoczesnego protokołu sięgała około 94%, wobec około 59% dla metody tradycyjnej.

Resekcję rozważa się zwykle wtedy, gdy ponowne leczenie kanałowe nie jest możliwe lub nie przyniosło efektu, a ząb warto zachować. Wyłuszczoną torbiel lub inną zmianę przekazujemy do badania histopatologicznego, ponieważ jej charakteru nie da się pewnie określić na podstawie samego zdjęcia.

Zabieg chirurgiczny wykonujemy w znieczuleniu miejscowym, więc w jego trakcie nie czujesz bólu. Przebiega w kilku powtarzalnych krokach.

1. Konsultacja i diagnostyka: wywiad o stanie zdrowia i przyjmowanych lekach oraz ocena zęba na zdjęciu pantomograficznym lub tomografii CBCT.
2. Znieczulenie: znieczulenie miejscowe znosi czucie bólu w okolicy zabiegu.
3. Zabieg: usunięcie zęba, zmiany lub korekta tkanek; w razie potrzeby nacięcie dziąsła i założenie szwów.
4. Zabezpieczenie rany: założenie jałowego gazika i omówienie zaleceń na kolejne dni.

Przed planowym zabiegiem zjedz lekki posiłek i poinformuj lekarza o przyjmowanych lekach oraz chorobach ogólnych. Szczególnie ważne są leki przeciwzakrzepowe, bisfosfoniany i inne leki na osteoporozę oraz przebyta radioterapia okolicy głowy i szyi (więcej w sekcji o przeciwwskazaniach). W dniu zabiegu zrezygnuj z alkoholu i papierosów. Antybiotyk u zdrowych pacjentów nie jest potrzebny rutynowo; stosuje się go tylko przy konkretnych wskazaniach.

Po zabiegu w zębodole tworzy się skrzep, który chroni ranę i jest podstawą gojenia. Pierwsze 24 godziny decydują o jego trwałości.

• Pierwszy dzień: zagryzaj jałowy gazik przez około 30 minut, stosuj zimne okłady na policzek i nie płucz energicznie ust, by nie wypłukać skrzepu.
• Dieta: jedz miękkie, letnie potrawy; unikaj gorących i twardych pokarmów oraz picia przez słomkę.
• Używki: nie pal papierosów. Palenie ponad trzykrotnie zwiększa ryzyko suchego zębodołu (Kuśnierek i wsp., 2022).
• Ból: dolegliwości po zabiegu łagodzą leki przeciwbólowe, jak ibuprofen lub paracetamol, zgodnie z zaleceniem lekarza.
• Higiena i szwy: okolicę rany utrzymuj w czystości; szwy zdejmujemy zwykle po 7-10 dniach.

Zgłoś się wcześniej, jeśli ból zamiast słabnąć nasila się po 2-3 dniach (to typowy objaw suchego zębodołu), pojawia się gorączka i narastający obrzęk albo krwawienie, którego nie udaje się opanować uciskiem gazika.

Zabiegi chirurgii stomatologicznej są przewidywalne, ale jak każda procedura medyczna wiążą się z ryzykiem i wymagają uwzględnienia chorób ogólnych.

• Leki przeciwzakrzepowe: zwykle nie odstawia się ich samodzielnie. Przy wartościach krzepnięcia w normie ekstrakcję często wykonuje się bez przerywania leczenia, stosując miejscowe metody tamowania krwawienia. Decyzję podejmuje lekarz.
• Bisfosfoniany i leki antyresorpcyjne: leki stosowane w osteoporozie i chorobach nowotworowych zwiększają ryzyko martwicy kości szczęk (MRONJ). Zgodnie ze stanowiskiem AAOMS (Ruggiero i wsp., 2022) stan jamy ustnej warto uporządkować przed rozpoczęciem takiej terapii, a o jej przyjmowaniu trzeba poinformować chirurga.
• Radioterapia głowy i szyi: napromienianie zwiększa ryzyko martwicy popromiennej kości, dlatego zabiegi planuje się we współpracy z onkologiem.
• Niewyrównana cukrzyca i obniżona odporność: mogą pogarszać gojenie i sprzyjać zakażeniu.
• Ciąża: planowe zabiegi zwykle odkłada się, a pilne wykonuje w bezpieczniejszym okresie, po konsultacji.

Do możliwych powikłań należą przejściowy ból, obrzęk i szczękościsk, suchy zębodół, krwawienie oraz zakażenie. Rzadko, przy zabiegach w pobliżu nerwu, może dojść do przejściowego drętwienia wargi lub języka. Ryzyko to ogranicza staranna diagnostyka, a w wybranych przypadkach koronektomia.

Koszt zabiegu chirurgicznego zależy przede wszystkim od jego rodzaju i stopnia trudności, dlatego ustala się go po konsultacji i diagnostyce. Na wycenę wpływają:

• Rodzaj zabiegu: prosta ekstrakcja, chirurgiczne usunięcie zatrzymanej ósemki czy resekcja różnią się nakładem pracy.
• Stopień trudności: ułożenie zęba, bliskość nerwu lub zatoki oraz potrzeba nacięcia kości.
• Diagnostyka: zdjęcie pantomograficzne lub tomografia CBCT.
• Materiały dodatkowe: na przykład materiał kościozastępczy przy augmentacji.

Część zabiegów, jak usuwanie zębów, jest dostępna w ramach NFZ; zabiegi zaawansowane i przedimplantacyjne wykonuje się prywatnie. Orientacyjne stawki znajdziesz w cenniku, a indywidualną wycenę podajemy po badaniu. Termin konsultacji chirurgicznej zarezerwujesz przez rejestrację online.

Powyższe informacje mają charakter edukacyjny i nie zastępują konsultacji stomatologicznej. O zakresie i sposobie leczenia decyduje lekarz po badaniu i diagnostyce.

1. Ghaeminia H i wsp. Surgical removal versus retention for the management of asymptomatic disease-free impacted wisdom teeth. Cochrane Database of Systematic Reviews 2020. PMID 32368796.
2. Setzer FC i wsp. Outcome of endodontic surgery: a meta-analysis of the literature, Part 1. Journal of Endodontics 2010. PMID 20951283.
3. Daly BJ i wsp. Local interventions for the management of alveolar osteitis (dry socket). Cochrane Database of Systematic Reviews 2022. PMID 36156769.
4. Kuśnierek W i wsp. Smoking as a Risk Factor for Dry Socket: A Systematic Review. Dentistry Journal 2022. PMID 35877395.
5. Lodi G i wsp. Antibiotics to prevent complications following tooth extractions. Cochrane Database of Systematic Reviews 2021. PMID 33624847.
6. Carrasco-Labra A i wsp. Evidence-based clinical practice guideline for the pharmacologic management of acute dental pain. Journal of the American Dental Association 2024. PMID 38325969.
7. Ruggiero SL i wsp. AAOMS Position Paper on Medication-Related Osteonecrosis of the Jaws, 2022 Update. Journal of Oral and Maxillofacial Surgery 2022. PMID 35300956.
8. Lajolo C i wsp. Tooth extraction before radiotherapy is a risk factor for developing osteoradionecrosis of the jaws: A systematic review. Oral Diseases 2021. PMID 32531873.
9. Yang S i wsp. Should oral anticoagulant therapy be continued during dental extraction? A meta-analysis. BMC Oral Health 2016. PMID 27566540.