USG płuc we Wrocławiu

USG płuc to badanie ultrasonograficzne klatki piersiowej, które ocenia opłucną oraz obwodowe, przylegające do ściany klatki piersiowej partie płuc. Ultrasonografia płuc wykorzystuje fale ultradźwiękowe i nie naraża pacjenta na promieniowanie jonizujące.

Powietrze w prawidłowym płucu silnie rozprasza fale ultradźwiękowe, dlatego USG nie obrazuje całego miąższu płucnego tak jak tomografia komputerowa. Badanie opiera się głównie na ocenie charakterystycznych artefaktów (między innymi linii A i linii B) oraz zmian w obrębie opłucnej, co w wielu sytuacjach klinicznych dostarcza przydatnych informacji.

Bezpieczeństwo i możliwość wykonania przy łóżku pacjenta sprawiają, że ultrasonografia płuc bywa przydatna u kobiet w ciąży oraz u dzieci, a także w szybkiej ocenie przyłóżkowej (na przykład w protokole BLUE). Badanie w naszej pracowni USG we Wrocławiu wykonuje i opisuje lekarz, zgodnie ze standardami Polskiego Towarzystwa Ultrasonograficznego.

USG płuc wykrywa przede wszystkim nieprawidłowości w obrębie jamy opłucnej oraz zmiany położone obwodowo, przy ścianie klatki piersiowej. Badanie sprawdza się tam, gdzie potrzebna jest szybka i bezpieczna ocena bez promieniowania.

• płyn w jamie opłucnej oraz jego orientacyjną ilość, co bywa pomocne przy planowaniu nakłucia (punkcji opłucnej);
• cechy zagęszczeń (konsolidacji) zapalnych w obwodowych partiach płuc, na przykład w przebiegu zapalenia płuc;
• nasilenie linii B, które towarzyszą zastojowi w krążeniu płucnym oraz zmianom śródmiąższowym (zespół śródmiąższowy);
• cechy mogące wskazywać na odmę opłucnową, ocenianą między innymi na podstawie obecności lub braku ślizgania opłucnej.

Zakres zastosowań ultrasonografii płuc opisują międzynarodowe rekomendacje point-of-care lung ultrasound (Volpicelli i wsp., 2012). USG płuc ocenia jednak głównie struktury powierzchowne i nie rozpoznaje samodzielnie nowotworu płuca. Wynik interpretuje lekarz w odniesieniu do obrazu klinicznego oraz pozostałych badań.

Wskazaniem do USG płuc są najczęściej objawy ze strony układu oddechowego oraz potrzeba szybkiej oceny jamy opłucnej. O wykonaniu badania decyduje lekarz na podstawie obrazu klinicznego.

• duszność oraz ból w klatce piersiowej nasilający się przy oddychaniu;
• podejrzenie obecności płynu w jamie opłucnej oraz monitorowanie jego ilości;
• ocena i kontrola przebiegu zapalenia płuc;
• kontrola po nakłuciu opłucnej oraz przy planowaniu takiego zabiegu;
• sytuacje, w których wskazane jest ograniczenie ekspozycji na promieniowanie, na przykład u kobiet w ciąży lub u dzieci.

USG płuc bywa elementem szerszej diagnostyki układu oddechowego i krążenia. W razie potrzeby uzupełnia je ocena serca, którą umożliwia USG serca (echokardiografia).

USG płuc nie ma typowych przeciwwskazań. Jest badaniem nieinwazyjnym i nie wykorzystuje promieniowania jonizującego, dlatego w razie potrzeby można je powtarzać. Warto natomiast znać ograniczenia diagnostyczne oraz sytuacje, które utrudniają ocenę.

Ograniczenia diagnostyczne

Ultrasonografia płuc ocenia przede wszystkim opłucną i powierzchowne partie płuc. Zmiany położone głęboko w miąższu, otoczone powietrzem, pozostają poza zasięgiem badania, a wynik zależy też od doświadczenia osoby wykonującej. USG płuc nie zastępuje pełnej diagnostyki obrazowej i nie rozpoznaje samodzielnie nowotworu płuca.

Sytuacje utrudniające badanie

• rozległa rozedma podskórna albo opatrunki i rany w ocenianej okolicy;
• znaczna otyłość, która osłabia obraz struktur położonych głębiej;
• brak współpracy przy zmianie pozycji lub spokojnym oddychaniu.

O kwalifikacji do badania i interpretacji wyniku decyduje lekarz, biorąc pod uwagę objawy oraz pozostałe wyniki.

USG płuc, RTG oraz tomografia komputerowa (TK) klatki piersiowej to metody, które wzajemnie się uzupełniają. Ultrasonografia płuc jest dostępna od razu przy pacjencie, a przy ocenie płynu w jamie opłucnej bywa bardziej czuła niż klasyczne zdjęcie rentgenowskie.

Przewaga USG dotyczy zwłaszcza niewielkich wysięków: badanie ultrasonograficzne uwidacznia już kilkanaście do kilkudziesięciu mililitrów płynu, podczas gdy zdjęcie RTG w pozycji leżącej często wykrywa go dopiero przy znacznie większej objętości. W diagnostyce zapalenia płuc metaanaliza (Ye i wsp., 2015) wykazała wyższą czułość USG niż zdjęcia RTG, a przewagę ultrasonografii w wykrywaniu płynu w opłucnej potwierdza nowszy przegląd systematyczny (Zaki i wsp., 2024).

USG płuc nie zastępuje jednak RTG ani TK. Zmiany położone głęboko w miąższu otoczonym powietrzem oraz pełna ocena struktur klatki piersiowej wymagają badań rentgenowskich. Dlatego ultrasonografię płuc warto traktować jako badanie celowane i uzupełniające, a o wyborze metody każdorazowo decyduje lekarz.

USG płuc jest badaniem bezpiecznym i bezbolesnym. Wykorzystuje fale ultradźwiękowe, a nie promieniowanie jonizujące, dlatego można je powtarzać oraz wykonywać u kobiet w ciąży i u dzieci.

Brak promieniowania sprawia, że ultrasonografia płuc dobrze nadaje się do monitorowania, na przykład do śledzenia ilości płynu w jamie opłucnej czy przebiegu zmian zapalnych w kolejnych dniach. Badanie można wtedy powtarzać bez kumulowania dawki, co bywa ważne u pacjentów wymagających częstej kontroli.

Bezpieczeństwo oraz dostępność przy łóżku pacjenta to powody, dla których USG płuc bywa wybierane tam, gdzie wskazane jest ograniczenie ekspozycji na promieniowanie.

USG płuc nie wymaga specjalnego przygotowania. Nie trzeba być na czczo, a stałe leki należy przyjmować zgodnie z zaleceniami lekarza. Wystarczy strój umożliwiający odsłonięcie klatki piersiowej oraz pleców.

Jak przebiega badanie?

Badanie wykonuje się zwykle w pozycji siedzącej lub leżącej, w zależności od ocenianej okolicy. Na skórę nakładany jest żel, a lekarz przesuwa głowicę wzdłuż przestrzeni międzyżebrowych po przedniej, bocznej i tylnej powierzchni klatki piersiowej. W trakcie badania można zostać poproszonym o spokojny oddech lub jego chwilowe wstrzymanie. USG płuc jest bezbolesne i trwa zwykle kilkanaście minut.

Ile kosztuje USG płuc?

Cena USG płuc zależy od zakresu badania. Aktualne stawki podajemy w cenniku, a dogodny termin ustalisz przez rejestrację online lub telefonicznie. Badanie bywa łączone z oceną innych narządów, na przykład z USG jamy brzusznej, gdy wymaga tego sytuacja kliniczna.

Powyższe informacje mają charakter edukacyjny i nie zastępują konsultacji lekarskiej. O kwalifikacji do badania, jego przebiegu i interpretacji wyniku decyduje lekarz podczas indywidualnej wizyty.

1. Volpicelli G. i wsp. International evidence-based recommendations for point-of-care lung ultrasound. Intensive Care Med 2012; 38(4): 577–591 (PMID 22392031).
2. Ye X., Xiao H., Chen B., Zhang S.Y. Accuracy of Lung Ultrasonography versus Chest Radiography for the Diagnosis of Adult Community-Acquired Pneumonia: Review of the Literature and Meta-Analysis. PLoS One 2015; 10(6): e0130066 (PMID 26107512).
3. Zaki H.A. i wsp. Advancement in pleura effusion diagnosis: a systematic review and meta-analysis of point-of-care ultrasound versus radiographic thoracic imaging. The Ultrasound Journal 2024.
4. Standardy badań ultrasonograficznych Polskiego Towarzystwa Ultrasonograficznego oraz zalecenia dotyczące zastosowania ultrasonografii płuc w chorobach wewnętrznych (Buda N. i wsp., 2020).