USG wątroby we Wrocławiu

USG wątroby to celowane badanie ultrasonograficzne, które ocenia miąższ wątroby oraz sąsiadujące z nią drogi żółciowe i pęcherzyk żółciowy. Ultrasonografia wątroby wykorzystuje fale ultradźwiękowe i nie naraża pacjenta na promieniowanie jonizujące, dzięki czemu badanie można w razie potrzeby powtarzać.

Badanie pozwala określić wielkość narządu, jego echogeniczność (sposób odbijania fal przez tkankę), strukturę miąższu oraz ewentualne zmiany ogniskowe. Ultrasonografia obrazuje też żyłę wrotną i drogi żółciowe, co bywa istotne przy ocenie krążenia wątrobowego i odpływu żółci.

Ocena wątroby jest stałym elementem szerszego badania, jakim jest USG jamy brzusznej. Osobną stronę poświęcono samej wątrobie z myślą o osobach kierowanych na celowaną kontrolę tego narządu, na przykład przy nieprawidłowych wynikach prób wątrobowych.

USG wątroby uwidacznia zarówno zmiany rozlane obejmujące cały miąższ, jak i pojedyncze zmiany ogniskowe, a także stan dróg żółciowych i pęcherzyka żółciowego. Najczęstszym powodem badania jest ocena stłuszczenia oraz różnicowanie wykrytego wcześniej ogniska.

Stłuszczenie i inne zmiany rozlane

Stłuszczenie wątroby odpowiada w obrazie USG zwiększonej, jednorodnej echogeniczności miąższu (tak zwana jasna wątroba). W ocenie umiarkowanego i nasilonego stłuszczenia ultrasonografia jest dokładna: w metaanalizie Ballestriego i wsp. (2021) czułość oraz swoistość dla stłuszczenia obejmującego co najmniej 30% hepatocytów wyniosły około 85%, przy polu pod krzywą ROC 0,92. Badanie pomaga też dostrzec cechy mogące towarzyszyć przebudowie marskiej i nadciśnieniu wrotnemu, na przykład nierówny zarys wątroby i poszerzenie żyły wrotnej.

Zmiany ogniskowe i drogi żółciowe

• zmiany ogniskowe: torbiele, naczyniaki oraz ogniska lite wymagające różnicowania;
• poszerzenie wewnątrz- i zewnątrzwątrobowych dróg żółciowych, które może wskazywać na utrudniony odpływ żółci;
• zmiany w pęcherzyku żółciowym, w tym kamicę i pogrubienie ściany.

Typowy naczyniak o średnicy poniżej 3 cm bywa rozpoznawalny już w badaniu podstawowym (wytyczne SIUMB, Vidili i wsp., 2018). USG nie rozpoznaje jednak samodzielnie nowotworu ani nie określa ostatecznie charakteru zmiany ogniskowej: obraz stłuszczenia czy włóknienia opisuje się jako wynik ultrasonograficzny, a nie rozpoznanie choroby. Wykryte nieprawidłowości często wymagają poszerzenia diagnostyki o badania laboratoryjne, elastografię, tomografię komputerową lub rezonans magnetyczny, a interpretacji w kontekście klinicznym dokonuje lekarz.

Wskazaniem do USG wątroby są najczęściej nieprawidłowe wyniki prób wątrobowych oraz potrzeba kontroli wcześniej rozpoznanych zmian. Ultrasonografię wątroby zaleca się także przy dolegliwościach sugerujących chorobę tego narządu.

• podwyższona aktywność enzymów wątrobowych w badaniach krwi;
• podejrzenie lub monitorowanie stłuszczenia wątroby;
• ból lub uczucie pełności w prawym podżebrzu;
• kontrola wcześniej opisanych zmian ogniskowych, na przykład torbieli lub naczyniaka;
• obserwacja przewlekłych chorób wątroby i ocena w trakcie ich leczenia;
• żółtaczka lub podejrzenie utrudnionego odpływu żółci.

O wskazaniach i zakresie badania decyduje lekarz na podstawie wywiadu oraz dotychczasowych wyników. USG wątroby uzupełnia diagnostykę, ale jej nie zastępuje.

USG wątroby jest badaniem pierwszego rzutu, a pozostałe metody obrazowania pełnią rolę uzupełniającą. Ultrasonografia dobrze ocenia stłuszczenie i wykrywa zmiany ogniskowe, natomiast dokładną charakterystykę ogniska lub ilościowy pomiar włóknienia zapewniają inne techniki.

USG wątroby a USG jamy brzusznej

Określenie USG wątroby odnosi się do diagnostyki ukierunkowanej na ten jeden narząd, na przykład przy kontroli zmiany ogniskowej lub monitorowaniu stłuszczenia. Szersza ocena, obejmująca trzustkę, śledzionę, nerki i pozostałe struktury, to ultrasonografia jamy brzusznej. W praktyce wątrobę ocenia się zwykle wraz z sąsiednimi narządami, dlatego o ostatecznym zakresie decyduje lekarz.

Ocenę unaczynienia wątroby i przepływu w żyle wrotnej umożliwia dodatkowo badanie dopplerowskie, a kontrolę nerek przy nieprawidłowych parametrach krwi - USG nerek.

Do USG wątroby należy przygotować się tak jak do USG jamy brzusznej, czyli zgłosić się na czczo. Powstrzymanie się od jedzenia przez około 6-8 godzin ogranicza ilość gazów w jelitach i poprawia widoczność wątroby oraz pęcherzyka żółciowego.

Przygotowanie do badania

1. w dniu badania pozostań na czczo; dozwolona jest niewielka ilość niegazowanej wody;
2. leki przyjmowane na stałe zażyj zgodnie z zaleceniem lekarza prowadzącego, popijając wodą;
3. dzień wcześniej unikaj potraw wzdymających i napojów gazowanych;
4. zabierz wyniki wcześniejszych badań obrazowych oraz prób wątrobowych, jeśli były wykonywane.

Jak wygląda badanie

Badanie jest bezbolesne i trwa zwykle kilkanaście minut. Pacjent leży na plecach, a na skórę brzucha nakładany jest żel ułatwiający przewodzenie fal. Lekarz przesuwa głowicę po prawej okolicy podżebrowej i może poprosić o głęboki wdech oraz jego zatrzymanie, co poprawia widoczność wątroby. Opis wyniku sporządza lekarz wykonujący ultrasonografię, zwykle bezpośrednio po badaniu.

USG wątroby jest badaniem bezpiecznym i nieinwazyjnym - nie wykorzystuje promieniowania jonizującego, nie wymaga kontrastu dożylnego i nie ma typowych przeciwwskazań. Jego ograniczenia dotyczą nie bezpieczeństwa, lecz zakresu informacji, jakich dostarcza.

Ultrasonografia jest dokładna w wykrywaniu umiarkowanego i nasilonego stłuszczenia, ale jej czułość spada w stłuszczeniu łagodnym, obejmującym mniej niż 30% hepatocytów (Ballestri i wsp., 2021). Jakość obrazu zależy też od warunków badania, w tym od ilości gazów jelitowych i budowy ciała pacjenta. Z tego powodu prawidłowy wynik USG nie wyklucza całkowicie wczesnej choroby wątroby.

Druga istotna granica dotyczy zmian ogniskowych. Badanie podstawowe pozwala je wykryć i wstępnie ocenić, lecz pełna charakterystyka ogniska, zwłaszcza różnicowanie zmian łagodnych i złośliwych, wymaga zwykle obrazowania z kontrastem. Zgodnie z wytycznymi SIUMB (Vidili i wsp., 2018) zmiana o cechach atypowych, większa niż 3 cm albo wykryta u pacjenta onkologicznego lub z przewlekłą chorobą wątroby powinna być oceniona w USG z kontrastem (CEUS), tomografii komputerowej lub rezonansie magnetycznym.

W praktyce USG wątroby dobrze sprawdza się jako badanie przesiewowe i kontrolne, które wskazuje kierunek dalszego postępowania, ale nie stawia samodzielnie rozpoznania choroby. Decyzję o ewentualnej pogłębionej diagnostyce podejmuje lekarz, który zestawia obraz USG z wywiadem i wynikami badań krwi.

Powyższe informacje mają charakter edukacyjny i nie zastępują konsultacji lekarskiej. O wskazaniach do badania, jego interpretacji i dalszym postępowaniu decyduje lekarz podczas indywidualnej wizyty.

Cena USG wątroby we Wrocławiu zależy od zakresu badania oraz tego, czy ocena dotyczy samej wątroby, czy całej jamy brzusznej. Aktualne stawki podajemy w cenniku, a badanie umówisz bez skierowania podczas rejestracji.

USG wątroby wykonujemy w pracowni USG we Wrocławiu przy ulicy Opatowickiej 132. Badanie jest realizowane prywatnie, a na wizytę warto zabrać wyniki wcześniejszych badań obrazowych oraz prób wątrobowych, aby lekarz mógł porównać obraz z poprzednimi opisami.

1. Ballestri S. i wsp. Diagnostic accuracy of ultrasonography for the detection of hepatic steatosis: an updated meta-analysis of observational studies. Metabolism and Target Organ Damage 2021; 1: 7 (DOI 10.20517/mtod.2021.05).
2. Hernaez R., Lazo M., Bonekamp S. i wsp. Diagnostic accuracy and reliability of ultrasonography for the detection of fatty liver: a meta-analysis. Hepatology 2011; 54(3): 1082-1090 (PMID 21618575).
3. Vidili G. i wsp. SIUMB guidelines and recommendations for the correct use of ultrasound in the management of patients with focal liver disease. Journal of Ultrasound 2018; 22(1): 41-51 (PMID 30580390).